SAMSUN’UN GÖÇ ANKETİ VE SONUÇLARI.
Geçen hafta içersinde çok da dikkati çekmeyen veya gözden kaçan bir anket raporu yayınladı ve yerel basında da yer aldı. Anket sonuçlarını da içeren “ Samsun’un Göç Raporu, “ OMÜ öğretim üyesi Sayın Şerafettin Özışık’ın bir yıla yakın bir süre emek harcadığı, yüzlerce Samsun köyünü gezerek yaptığı titiz bir araştırmanın ve anket çalışmasının sonucuydu. Sayın Özışık, bu anket çalışmasını jandarma komutanlığının 65 subayının denetim ve gözetimi altında yapmıştır. 2180 köy muhtarı ve azasının da desteği alınarak ve kimlik tespitleri yapılmış kişilerle birebir görüşülerek hazırlamıştır. Son derece güvenli bir sistemle yapılan anketlerle desteklenerek hazırlanan Samsun’un göç raporu son derece düşündürücü ve Samsunlular açısından üzüntü verici sonuçları ortaya koymuştur. İşin bir başka üzücü yanı Sayın Valimiz Güzeloğlu dışında, hiçbir siyasetçinin, siyasi parti başkanının ve yerel yöneticinin ve STK nın bu rapor için Sayın Özışık ile görüşmemesi . Sayın Özışık’a Samsun açısından yapılacak her değerlendirme ve çalışmaya ışık tutacak bu çalışması için teşekkür ediyorum. Bu göç raporu keşke geçen yıl başında elimizde olsaydı. Bu anket sonuçları dahi, Samsun’un teşvik kapsamına alınmasının ne kadar şart olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Sayın Özışık yaptığı anket çalışmasını, hafta içersinde davet edildiği Atakum Rotary Kulübünün haftalık toplantısında anket grafikleri eşliğinde sundu. İzlediğim sunumda aldığım bazı önemli satır başlarını ve verileri sizlerle paylaşmak istiyorum.
Yapılan çalışma 2001 ile 2005 yılları arasında köylerimizin verdiği göçün incelenmesini kapsıyordu. Bu verilerin önemlilerine bir göz atınca aşağıdaki gerçeklerle karşılaşıyoruz;
Göçün ilk üç nedeni: ekonomik nedenler: % 43.19, evlilik : % 1.88, tayin: % 1.26 . Ortaya çıkan sonuç, tek nedenin EKONOMİK oluşudur..
Yıllara göre göç oranı: 2001 yılında 7442 kişi, 2002 de 6443 kişi , 2003 de 8050 kişi, 2004 de 9560 kişi, 2005 de 11695 kişi. Yani Samsun’dan il bazında başka illere göçen insan sayısı 2001 den 2005 e % 57,14 artmıştır. Bu beş yıl içinde Samsun’un dışarı verdiği göç 47840, dışardan aldığı göç miktarı ise 6086, dolası ile dışarı göçen sayısı 41754 kişidir.
İlçeler bazında incelendiğinde, köylerden göç en fazla açık ara İstanbul’a, sonra daha düşük oranda Ankara ve Bursa ile Marmara bölgesi illerine olmuştur.
Yine bir başka ankete göre, sadece Ayvacık köyleri kendi ilçesine, yani Çarşamba’ya göç vermektedir. Kavak ve merkez köylerinin de en çok göç verdiği il Samsun ağırlıklıdır. Bunun dışında kalan ilçelerimiz ve köyleri yoğunlukla İstanbul’a göç vermektedir. Bu arada Ladik’in Amasya’ ya da önemli oranda göç verdiği dikkatleri çekmekte ve geçen yıl bazı ilçelerimizin Amasya’ya bağlanma talepleriyle uyuşmaktadır.. Ondokuzmayıs ilçesi ile köyleri de en çok Bursa’ya göç vermektedir.
Kırsalı kendi yöresine bağlayan nedenlerin başında gelen bir gösterge olan Tarım Kredi Kooperatif sayısı da, 2001 ile 2005 yılları arasında nasıl bir değişkenlik göstermiş diye baktığımız da, çok anlamlı bir düşüş görüyoruz. 2001 de 75 olan kooperatif sayısı 2005 de 42 e düşmektedir. Bunun açık anlamı köylünün toprağından koparıldığı gerçeğidir. Nedeni de, bölgemizin önemli tarımsal ürünü olan buğday, tütün, şekerpancarı ve mısır başta olmak üzere mahsule verilen baş fiyatlar ile köylüyü tarımdan soğutan kısıtlamalar ve caydırıcı uygulamalardır.
Bu veriler değerlendirildiğinde gözüken Samsunlunun ekonomik nedenlere dayalı olarak kentini hızla terk etmekte olduğudur. Bu gerçeği geçen yıl Havza ve Vezirköprü’nün Samsun’dan ayrılarak Amasya’ya bağlanma talepleri gündeme geldiğinde, bu ilçeler ve köylerinde SAM-SEV olarak yapılan incelemede açıkça görülmüş ve bu bir raporla yetkililere de ulaştırılmıştı.. Tarım ağırlıklı ve Ülkemizin en verimli iki ovasına sahip bir kent olan Samsun artık tarım ile geçinememektedir. Devletin önceki yıllarda yaptığı sanayi yatırımlarından pay alamayan Samsun, sonunda cazibe merkezi olmaktan çıkmaktadır. Hala bölgenin en önemli kenti olduğu doğrudur. Şehirleşme açısından da diğer Karadeniz illerinin önünde olduğu bir gerçektir. Ama Samsun sahip olduğu gücü ve olanaklarını son otuz yılda bir mirasyedi gibi harcamış ve harcamaya devam etmektedir. Ne yazık ki, diğer illere sağlanan bir çok avantaj Samsun’a çok görülmüştür. Bir başka deyimle bu kenti yönetenler ve siyaset arenasında temsil edenler görevini yapamamıştır.
Geçen yıl başlarında Türkiye gündemine oturan ve 49 ile verilen teşvik olanakları Samsun’a çok görülmüş ve bir tek Samsun kapsam dışında bırakılmıştır. Bu haksızlığa karşı, 81 sivil toplum kuruluşunun başlattığı kampanyaya destek vermeyerek, “ Samsun’un teşvike ihtiyacı yok “ diyen Samsun’un bazı önemli sivil toplum kuruluşları ile, “ teşvik gözlerine girsin “ diyebilecek kadar bu kentin gerçeklerinden kopmuş siyasetçilerimizin bu anket sonuçlarını çok iyi incelemesi gerektiğini düşünüyorum.
Evet ! Yukarıda bazı verilerini sunduğum “Göç Anket raporuna “ düzmecedir denemediği sürece, dünden bugüne bu kent adına siyaset yapanların, sadece bu kentin insanlarını değil, hükümetleri de yanılttıklarını rahatlıkla söyleyebiliriz.
Bu güne kadar, cek-caklara inanarak hesap sormayan ve bugünkü kötü tablonun oluşmasında en büyük sorumluluğu taşıyan Samsun Halkı uyanmadıkça ve “ talep eden bir toplum “ bilincine erişmedikçe, kötü gidiş duracağa da benzemiyor. Bu matematiksel veriler ortadayken, bazı dostlarımın benden bekledikleri iyimserliği gösteremiyorsam, bu da benim kusurum olmasa gerek diye düşünüyorum. Samsun adına yapılacak her güzelliği de, bu güne kadar olduğu gibi alkışlayanların en başında geleceğime kimsenin şüphesi olmasın.
Tüm okurlarımın ve Samsunluların Ramazan Bayramını kutluyorum. Anlamlı ve kutsal bayram günlerinin Ülkemizin birliği ve bağımsızlığına güç katmasını diliyorum. Güzel ve sağlıklı bir bayram tatili dileğiyle..
22-EKİM-2006
SADİ SUBAŞI